Иако постои согласност дека кофеинот може да поттикне основни функции како брзината на реакција, неговото влијание врз посложените мисловни процеси сè уште не е целосно јасно.
Што откри новото истражување?
Истражувањето објавено во списанието Nutrients го анализирало влијанието на кофеинот врз когнитивните функции од повисок ред. Резултатите покажале дека доза од 300 mg кофеин, земена наутро еден час пред тестирањето, не ги подобрила когнитивните способности на учесниците ниту нивната реактивна агилност.
„Кофеинот, исто така, немаше значително влијание врз расположението, заморот, будноста, симптомите на апстиненција, ниту врз телесната температура и температурата на кожата“, наведува Жоао Агуљари, коавтор на студијата и истражувач на Liverpool John Moores University.
Во истражувањето учествувал 51 рекреативно активен маж на возраст од 18 до 30 години, кои во просек внесувале помалку од 150 mg кофеин дневно. Овој податок е важен бидејќи дел од ефектите на кофеинот во некои случаи можат да се должат на ублажување на симптомите на апстиненција.
Учесниците имале и усогласен ритам на спиење, што им овозможило на истражувачите да го намалат влијанието на индивидуалните циркадијални ритми врз резултатите.
„Претходните студии значително се разликуваа во контролата на спиењето, времето од денот, вообичаениот внес на кофеин и плацебо-ефектот. Сакавме да го испитаме кофеинот во строго стандардизирани утрински услови“, објаснува Агуљари.
Учесниците биле поделени во три групи: едната добила 300 mg кофеин, втората плацебо, а третата ништо. Тестовите го проценувале учењето, меморијата, брзината на обработка на информации, визуелно-моторните способности, донесувањето одлуки и реактивната агилност.
Анализата не покажала значителни разлики меѓу групите.
„Важно е да се нагласи дека ова не значи дека кофеинот никогаш не може да влијае врз когницијата или агилноста. Тоа значи дека кај одморени, рекреативно активни млади мажи кои вообичаено внесуваат малку кофеин, оваа доза не донесе мерлива корист во нашиот утрински протокол“, вели Агуљари.
Авторите сметаат дека строгата контрола на хронобиологијата и внесот на кофеин можеби објаснува зошто не бил забележан ефект каков што покажале некои претходни истражувања.
„Во одредени околности, кофеинот можеби првенствено го надоместува недостатокот на сон или ги ублажува симптомите на апстиненција, наместо да ги подобрува перформансите над нивото што веќе го има одморена личност“, додава Агуљари.
Дополнително, студијата ги проценувала посложените когнитивни задачи, за разлика од поедноставните функции врз кои кофеинот почесто покажува ефект.
Зошто е важна хронобиологијата?
Освен што влијае врз ендокриниот, дигестивниот и кардиоваскуларниот систем, хронобиологијата и циркадијалниот ритам имаат важна улога и во когнитивните способности и извршните функции, објаснува д-р Кенет Ли, медицински директор на Центарот за нарушувања на спиењето при UChicago Medicine.
Со изборот на учесници со просечен циркадијален ритам, кои не биле ниту изразени ранобудници ниту „ноќни птици“, истражувачите отстраниле уште еден фактор што можел да влијае врз резултатите.
Причината се крие во начинот на кој делува кофеинот. Тој ги блокира рецепторите за аденозин, хемиско соединение што се акумулира во мозокот додека сме будни, а се разградува за време на спиењето.
Луѓето со различни хронотипови можат да имаат различни нивоа на аденозин во ист период од денот, што може да влијае врз реакцијата на организмот на кофеин.
Што можеме да заклучиме?
Резултатите не значат дека треба да се откажете од утринското кафе.
Агуљари нагласува дека ова е само една од четирите студии на неговиот тим, додека друго истражување покажало подобрување на физичката сила кај лица што консумирале кофеин.
„Се чини дека ефектите на кофеинот зависат од видот на активност што се мери. Тоа што не пронајдовме корист за когнитивните способности или реактивната агилност не значи дека кофеинот не може да подобри други аспекти на физичките перформанси“, вели тој.
Треба да се има предвид и дека учесниците припаѓале на многу специфична група и биле тестирани во строго контролирани услови.
„Резултатите би можеле да бидат различни кај жени, врвни спортисти, луѓе што секојдневно пијат многу кафе, различни хронотипови или лица тестирани по појадок“, заклучува Агуљари.
Извор: easylife.rs
